9 even moeilijke namen, bleven verder buiten schot: Thiacloprid, Acetamiprid, Dinotefuran en Nitenpyram. Het besluit richtte zich ook op slechts een beperkt aantal gewassen. De verbodsperiode is bovendien maar tijdelijk. En, omdat het verbod per 1 december ingaat, kon bijvoorbeeld het winterkoolzaad dat in de herfst werd gezaaid nog gewoon één keer worden behandeld. Dat is inderdaad naar de letter van de nieuwe wet, maar toch ook een soort Echternach-processie: drie stap pen vooruit - twee stappen terug! Kortom, het Europese volk komt met een afgezwakt besluit en het bijenvolk betaalt de prijs. De langere termijn Het gaat eigenlijk om meer dan bijen alleen. Verdwijnen de chemische middelen uit het milieu? Hoopt het gif zich op en beïnvloedt het het bodemleven? Belandt het van de akkers in de omgeving in het water waar waterfauna er mee te maken krijgt? Is de bijensterfte misschien alleen nog maar een zichtbaar topje van een ijsberg? Om hierop een antwoord te krijgen, kijkt Dave Goulson (universiteit van Sussex, Engeland) naar de invloed van neonicotinoïden op hommels. Hij onderzoekt of er jaren later schade op treedt op plaatsen waar de pesticides al eer der zijn gebruikt. Het gaat hem erom vast te stellen welke dosis schadelijk is. Verder of er verschil is tussen wilde soorten, die vrij rondvliegen en misschien keuzes kunnen maken, en de gedomesticeerde honingbij, die doelbewust wordt ingezet op plaatsen waar ze nodig is. Bestuiving met de hand Onderzoek naar experimentele handbe- stuiving door Simon Potts (universiteit van Reading, Engeland) gunt ons een blik op de vruchtzetting bij aardbeien. Eén ding is wel duidelijk: er gaat veel tijd zitten in het bestuiven met de hand en het is ook een heel precies werkje. Zoiets doen wij de bijen dus niet na - of op zijn best maar heel gebrekkig en op zijn elfendertigst! Bij de handbestoven planten in dit experiment liet hij vruchten zien die niet als prijswinnende aardbeien herkenbaar waren! Bijensterfte schaadt niet alleen de biodiversiteit; minder bestuiving van planten is ook een flink risico voor de voedselvoorziening, vooral van groenten en fruit. Als je TV-beelden mag geloven, is in zuidoost China al voedsel schaarste ontstaan na de overkill van bijen door pesticiden! De teelt van appels zouden ze inmiddels hebben stopgezet omdat het handwerk te bewerkelijk werd. Hoe hun 'handbestoven' fruit er verder uitzag, kreeg je niet te zien. Wilde insecten in hun element Begin maart 2013 publiceerde Science een onderzoek dat de honingbij niet alleen de bestuiving voor haar rekening neemt. Wilde bijen, zweefvliegen, hommels, vlinders of vliegen bestuiven even goed, soms zelfs ef fectiever! En wilde insecten en honingbijen vullen elkaar ook nog aan. Daarom moet de leefomgeving van wilde insecten zo goed mogelijk verbeteren, want dat is de enige manier om ze aan te trekken - die kun je niet gauw even in korven bijbestellen!! Je moet dan denken aan de natuur rondom de akkers en aan de met bloemen ingezaaide akkerranden. Die zijn bedoeld voor de effectieve biologische gewasbe scherming, maar leveren ook bijenvoedsel en lokken ook bestuivende wilde insecten, (zie Walter de Milliano: Bloeiende akker randen, Duumpje jrg. 39 nr. 3 Duumpje jrg. 38 nr. 3) En het gaat om de EHS, de Ecologische Hoofdstructuur, de natuurgebieden tus sen de akkers hier. En natuurlijk helpt goed maaibeleid van wegbermen. Bloemrijke wegbermen zijn in de nazomer nog een rijke, noodzake lijke voedselbron voor bijen en insecten - eenmaal gemaaid vinden ze het een groene woestijn, kaal en leeg. Ordelijke bermen dienen de verkeersveiligheid, dat natuurlijk wel! Maar langs rechte stukken autoweg heeft verkeer geen belang bij meters geschoren grasland aan beide kanten! Tenslotte kunnen we in onze eigen tuin kiezen voor meer bloeiende bloemen, bomen en heesters. Geld Onderzoek door J. en V. Wickens (universi teit van Leeds, Engeland) levert interessante gegevens op! De opbrengst van cultuurland omringd door "flower strips" (zoals zij ze noemen) ligt hoger dan vergelijkbaar land verderop. Omdat meer hommels op de bloemen afkwamen en de bestuiving ver beterde, nam het aantal zaden in potplan ten met 50% toe in vergelijking met elders. Bovendien bespaarden ze op bestrijdings middelen. Is zo'n omschakeling op grote schaal duurzaam en rendabel haalbaar, vraag je dan? Volgens sommige schattingen zou de productie in de land- en tuinbouw zonder de agrochemie wel 30 - 40% lager kunnen uitvallen. Dat zijn gegevens waar je bij de financiële bedrijfsvoering en de voedselvoorziening niet omheen kunt. Biodiversiteit in de stad In augustus 2013 heeft de gemeente Rot terdam een 'bijenberm' aangelegd van 19.500 m2 op de Gijsbert Karei van Hogen- dorpweg - richting centrum, een brede strook bloemen speciaal voor de honingbij. Uit de steden komen verder berichten over florerende bijenvolken: van stadsimkers uit grote agglomeraties zoals London en Parijs, en straks dus ook uit 's lands trotse haven stad Rotterdam. De grote steden blijken een paradijs voor bijen door allerlei bloemen op korte afstanden in de stadstuintjes, door la nen met bloeiende kastanjes in het voorjaar of iindenbloesems in de zomer. Hun honing smaakt goed, de bijensterfte is gering, en met de bijenkorven dikwijls hoog op de daken schijnen de diertjes een grotere rust te bezitten dan hun familie op de buiten. Het lijkt er verder op dat bijen het in de stad zo goed doen door het ontbreken van (veel) chemische bestrijding! Dat zijn mooie kansen voor de bijen!

Tijdschriftenbank Zeeland

t Duumpje | 2013 | | pagina 9