mische, sociologische, bestuurskundige en genealogische aspecten in dit boek aan de orde. Het geheel steunt op uitgebreid bron nenonderzoek dat grotendeels is ontleend aan Zeeuws archiefmateriaal. Het boek is in vier onderdelen nader uitge werkt. In het eerste deel wordt de geschie denis van het fort beschreven. De resul taten van het onderzoek zijn thematisch geordend. In dit eerste deel is veel informa tie te vinden over het militaire functione ren van het garnizoen en hoe zich het alle daagse leven binnen de vesting Hoogerwerf voltrok. In dit verband wordt onder meer aandacht besteed aan de gezondheidszorg en hoe het kerkelijk leven gestalte kreeg. In het tweede deel worden chronologisch de gebeurtenissen en ontwikkelingen weerge geven die in en rondom het fort plaatsvon den. In het derde deel zijn alle gegevens ondergebracht over personen die op een of andere manier bij het fort betrokken waren. Zo veel mogelijk zijn biografische bijzonderheden verzameld en in het reper torium opgenomen. De opzet van dit reper torium is gelijk aan de werkwijze die de auteur toepaste bij zijn onderzoek naar de forten Lillo en Liefkenshoek. Deze gegevensverzameling over personen vormt een belangrijke bron voor genea logische onderzoekers. In het vierde deel zijn nog enkele bijlagen opgenomen. Zo is in deze bijlagen informatie te vinden over de turf- en stro voorziening op het fort en de hoogte van de uitgaven die noodzakelijk waren voor her stelwerkzaamheden. De Staatse vesting Hoog- Afb. 2. Een door B.M. Leune bewerkte afbeel ding van het fort St. Martijn op Hoogerwerf vlak voor de herbouw in 1634. erwerf wordt door Leune nadrukkelijk een Zeeuws fort genoemd. De Staten van Zeeland zorgden ervoor dat het fort na de ontstane schade door de hoge vloed en zware stormen in 1633 en 1634 weer werd herbouwd. Na nieuwe herstelwerkzaam heden in 1640 speelde het gewest Zeeland de belangrijkste rol in de besturing van de vesting. Het garnizoen bestond toen al hoofdzakelijk uit militairen van Zeeuwse compagnie├źn. Leune heeft met dit boek een nagenoeg in de mist van de geschiedenis verdwe nen fort weer een gezicht gegeven. Het is mooi historisch reconstructiewerk gewor den en zijn onderzoek naar dit verdwenen fort heeft een interessant boek opgeleverd. Het raadplegen van dit boek brengt ook een kleine verplichting met zich mee. Wie in het vervolg op de autosnelweg A12 van Bergen op Zoom naar Antwerpen rijdt kan er niet omheen om ongeveer ter hoogte van Ossendrecht even naar rechts te kijken. Ongeveer in de buurt van de windturbines moet het verdwenen fort Hoogerwerf heb ben gelegen. O.W. Hoogerhuis 45 Gorsijngne GorM>rvtjhe GonqftOM V: I honen Arl'iijriiis Hooghetw^rve Gofsijnqhe lotwWooghe 'batterij

Tijdschriftenbank Zeeland

De Spuije | 2011 | | pagina 47