heid zelf doen. Later, toen hij de sluizen van IJmuiden ontwierp en voor een deel ook de bouw leidde, en nog later toen hij de Afsluit dijk bouwde, steunde hij voor het maken van het ontwerp heel erg op dat onderzoek. Dat werd vooral in Duitsland gedaan - Duitsland was in vele opzichten een pionier, niet direct van de waterbouwkunde, maar wel wat be treft het onderzoek. De sluisbouw in Hansweert - daar werd het project begonnen, Wemeldinge volgde - werd begonnen met graafwerk, dat deels met de hand gebeurde. Maar er kwam ook een excavateur (een soort emmerbaggermolen op spoorrails, aangedreven door stoom) aan te pas. Voor alle stoom die voor het hele project nodig was, werden dagelijks duizen den liters zoet water uit het Hollands Diep aangevoerd. Stoomlocomotieven, speciaal voor dit karwei gebouwd, voerden over een smalspoorbaan met vijfenzestig kipwagens de grond af. Al dit zware geschut laat zien hoe een sluis die zo met het blote oog toch een bescheiden bouwwerk is, in de droge gezien een groot werk was. De sluis zelf werd dan ook heel groot: met 135 meter schutkolklengte en een kolkbodem van 6.55 m diep. Wonderlijk dat dit enorme gevaarte nu in Hansweert is volgestort en met gras begroeid; wie heel goed kijkt, kan de contou ren nog een beetje zien. Nadat het graafwerk klaar was, konden de bouwput zelf en de bemalingsinstallatie ge maakt worden. Bemalen was noodzaak: de grondwaterspie gel moest worden verlaagd. Voor het eerst gebeurde dat nu met elektriciteit. Daar Afb. 4. Het inslaan van de wiggen in de dag van de sluis. De houten palen van de fundering van de sluis worden met een handhei vastgewigd aan de funderingsbalken. Op de funde- ringsbalken werd daarna een houten vloer aangebracht. Op de vloer werden de sluisvloer en de muren gemetseld. De dag van een sluis is de binnenruimte: zo is de dagwijdte de afstand tussen de sluismuren (de sluisbreedte). Het betreft hier de bodem van de sluis. 13 -fyiv/

Tijdschriftenbank Zeeland

De Spuije | 2015 | | pagina 15